Факултетот за физичко образование, спорт и здравје е високошколска институција во состав на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј”, задолжен за образување на стручни кадри со највисока стручна подготовка од областа на физичката култура – Кинезиологијата. Факултетот за физичко образование, спорт и здравје е основан на 08.07.1977 година со одлука на Собранието на СРМ (Закон за основање на Факултет за физичка култура објавен во Службен весник на СРМ бр. 30/77 од 15.07.1977 година).
На почетокот, на Факултетот беа вработени 12 магистри и 4 соработници – помлади асистенти. Во периодот на развој, наставниот и соработничкиот кадар се зголемуваше согласно промените на наставните планови и потребите за реализација на истите.
Денес Факултетот за физичка култура располага со висококвалитетен наставен и соработнички кадар, кој успешно ги следи трансформациите во реализацијата на воведувањето на европскиот кредит трансфер систем.
Од основање до денес, Факултетот образувал голем број стручни кадри од областа на кинезиологијата поделени во 4 основни студиски програми кои ги покриваат основните подрачја:
- Физичко и здравствено образование
- Спорт
- Спортска рекреација
- Кинезитерапија
Денес на Факултетот за физичко образование, спорт и здравје функционираат три циклуси на студии.
Прв циклус на студии
На првиот циклус академски студии (4 години), студентите на насоката Физичко и здравствено образование се стекнуваат со 240 кредити и ја добиваат дипломата:
ДИПЛОМИРАН ПРОФЕСОР ПО ФИЗИЧКО И ЗДРАВСТВЕНО ОБРАЗОВАНИЕ (се образуваат за работа во основното, средното и високото образование).
На првиот циклус стручни студии (3 години), студентите на насоката Спорт, се стекнуваат со 180 кредити и ја добиваат дипломата:
ДИПЛОМИРАН СПОРТСКИ ТРЕНЕР ПО СООДВЕТНИОТ СПОРТ – атлетика, бокс, борење, ватерполо, велосипедизам, гимнастика, карате, кик-бокс, кошарка, одбојка, пливање, ракомет, спорт за инвалиди, стрелаштво, скијање, фитнес, фудбал, џудо и др. (се образуваат за работа во спортските клубови на сите нивоа, спортските федерации, здруженија и асоцијации).
Во тек се акредитациите на интегралните програми за подготовка на стручни кадри за: кинезитерапија, спортска рекреација, стручни кадри за лица со посебни потреби, стручни кадри кои ќе ја реализираат наставата по предметот физичко и здравствено образование во предучилишната и одделенската настава (I – V одд).
Во соработка со Правниот факултет „Јустинијан Први”, како посебни модули во четврта година, акредитирани се студиските програми за „спортско новинарство“ и „односи со јавноста во спортот“.
Во рамките на првиот циклус студии на факултетот, студентите реализираат теренска настава по скијање, летно логорување и планинарска тура.
Втор циклус на студии
Факултетот повеќе од 2 децении успешно ја извршува и функцијата за подготовка на високостручен и научен кадар на вториот циклус студии – постдипломските студии.
На вториот циклус (магистерски) студии (една година), студентите се стекнуваат со 60 кредити, а во моментов се акредитирани две студиски програми. На првата студиска програма студентите го добиваат научниот степен МАГИСТЕР ПО КИНЕЗИОЛОГИЈА. На втората студиска програма, која е во соработка со Економскиот факултет, студентите се стекнуваат со научниот степен МАГИСТЕР ПО СПОРТСКИ МЕНАЏМЕНТ.
Трет циклус на студии
Со интегрирањето на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј”, воведен е трет циклус студии – докторските студии.
На третиот циклус – докторски студии (3 години), студентите се стекнуваат со 180 кредити и го добиваат научниот степен ДОКТОР НА НАУКИ ОД ОБЛАСТА НА КИНЕЗИОЛОГИЈАТА.
Факултетот за физичка култура во Скопје, успешно соработува со неколку десетици истородни факултети во Европа и во светот.
Простор и опрема на Факултетот
Факултетот располага со 4 спортски сали модерно опремени по сите стандарди од кои една сала за боречки спортови и танци, една гимнастичка сала, една сала за одбојка и кошарка и една сала под името „Македонски херои“ со големина од 1500 метри квадратни и има капацитет од 400 седишта. Истата е опремена со најмодерна спортска опрема и оспособена е да се користи за повеќе видови спортови.
Исто така во рамки на факултет има и 4 предавални и 1 амфитеатар кои се опремени со аудио-визуелна опрема (компјутери, видео проектори, графоскопи, интернет пристап). Ваквата опременост овозможува теоретската настава да се изведува на високо-стручен и софистициран начин.
Институт за научно-истражувачка работа во спортот
За поефикасно реализирање на наставната и научната дејност функционира „Биомеханичко-спортска“ лабораторија при Институтот за научно-истражувачка работа во спортот каде се тестираат најразлични субјекти (студенти, спортисти, ученици, рекреативци).
Дијагностиката во спортот и физичките активности опфаќа широк дијапазон на теренски и лабораториски тестирања и процедури со примена на софистицирана апаратура и најсовремени протоколи кои имаат за цел:
- Процена на моторичките способности
- Процена на функционалните способности
- Процена на психолошките карактеристики
- Процена на морфолошките карактеристики
- Процена на спортскиот талент
- Процена на нивото на спортската (физичка) форма
- Мониторирање на развојот на моторичките способности
- Мониторирање на развојот на спортската техника
- Мониторирање на ефикасноста на тренажниот процес
- Помош во избор на најадекватен спорт или физички активности
- Помош во планирање и програмирање на тренингот (физичките активности)
- Помош во селекција на талентирани спортисти базирана на современи и научно потврдени показатели
- Процена на нутритивниот статус
- Консултативни и едукативни услуги.
Мисија
Нашата мисија е да ги образуваме тие професионалци, да го развиваме знаењето врз кое ќе се потпира нивната работа и да придонесуваме за општество во кое физичката активност, спортот и здравјето имаат значајно место.
Во изминатите пет децении, нашиот придонес се остваруваше преку образованието на кадри за физичко и здравствено образование и за работа во спортот. Со развојот на додипломските, магистерските и докторските студии создадовме академски пат по кој студентот може да прерасне во стручен професионалец и научен истражувач. Тој континуитет ни овозможува да го пренесуваме постојното знаење и да подготвуваме луѓе што ќе го продлабочуваат и надградуваат.
Вредноста на таквото образование се препознава во работата што следува по дипломирањето. Во наставникот што ќе му помогне на ученикот да стекне самодоверба и трајни навики за физичка активност. Во тренерот што ќе знае како да го развива потенцијалот на спортистот со внимание кон неговото здравје и личност. Во истражувачот што ќе постави важно прашање и ќе бара одговор поткрепен со докази. Токму затоа образованието што го создаваме носи одговорност што се протега многу подалеку од факултетските простории.
Науката е суштински дел од оваа одговорност. Преку меѓународното научно списание Research in Physical Education, Sport and Health (RPESH), основано во 2012 година, Факултетот создаде простор за објавување и размена на истражувања во кинезиологијата, спортот и здравјето. Меѓународните научни конференции што ги организира ФФОСЗ дополнително ги поврзуваат истражувачите, наставниците, тренерите и другите професионалци во размена на сознанија и искуства.
За нас, научното сознание ја добива својата целосна вредност кога помага подобро да се разбере човекот и да се унапреди професионалната работа. Кога придонесува за поквалитетна настава, посоодветна спортска подготовка и поодговорни одлуки. Затоа нашата мисија ја поврзува академската темелност со практичната применливост: она што го истражуваме и предаваме треба да биде корисно за луѓето на кои им служи нашата професија.
Нашето лидерство го разбираме како обврска да создаваме стандарди, да развиваме луѓе и да отвораме простор за напредок.
The Faculty of Physical Education, Sport and Health is a higher education institution within Ss. Cyril and Methodius University in Skopje, responsible for educating highly qualified professionals in physical culture and kinesiology. The Faculty was established on 8 July 1977 by a decision of the Assembly of the Socialist Republic of Macedonia (Law on the Establishment of the Faculty of Physical Culture, Official Gazette No. 30/77 of 15 July 1977).
At the beginning, the Faculty employed 12 master's degree holders and 4 junior teaching assistants. As the institution developed, the teaching and associate staff expanded in line with changes to the curricula and the requirements for their implementation.
Today, the Faculty has highly qualified teaching and associate staff who successfully follow the transformations related to the implementation of the European Credit Transfer System.
Since its establishment, the Faculty has educated a large number of professionals in kinesiology through four core study areas:
- Physical and Health Education
- Sport
- Sports Recreation
- Kinesiotherapy
Today, the Faculty of Physical Education, Sport and Health offers three cycles of studies.
First-cycle studies
In the first-cycle academic programs (4 years), students in Physical and Health Education earn 240 ECTS credits and receive the degree:
GRADUATE PROFESSOR OF PHYSICAL AND HEALTH EDUCATION (qualified to work in primary, secondary and higher education).
In the first-cycle professional programs (3 years), students in Sport earn 180 ECTS credits and receive the degree:
GRADUATE SPORTS COACH IN THE RELEVANT SPORT - athletics, boxing, wrestling, water polo, cycling, gymnastics, karate, kickboxing, basketball, volleyball, swimming, handball, sport for persons with disabilities, shooting, skiing, fitness, football, judo and others (qualified to work in sports clubs at all levels, sports federations, associations and organizations).
Accreditation is in progress for integrated programs preparing professionals in kinesiotherapy, sports recreation, work with persons with special needs, and professionals who will teach physical and health education in preschool and primary classroom education (Grades I–V).
In cooperation with the Iustinianus Primus Faculty of Law, the study programs in “Sports Journalism” and “Public Relations in Sport” have been accredited as separate fourth-year modules.
Within first-cycle studies, students undertake field instruction in skiing, summer camping and hiking.
Master studies
For more than two decades, the Faculty has also successfully educated highly qualified professional and scientific staff through second-cycle postgraduate studies.
In second-cycle (master’s) studies (one year), students earn 60 credits. Two study programs are currently accredited. In the first programs, students obtain the academic degree MASTER OF KINESIOLOGY. In the second study programs, delivered in cooperation with the Faculty of Economics, students obtain the academic degree MASTER OF SPORTS MANAGEMENT.
PhD Studies
Following the integration of Ss. Cyril and Methodius University, a third cycle of studies – doctoral studies – was introduced.
In third-cycle doctoral studies (3 years), students earn 180 credits and obtain the academic degree DOCTOR OF SCIENCE IN KINESIOLOGY.
The Faculty successfully cooperates with several dozen related faculties in Europe and worldwide.
Faculty facilities and equipment
The Faculty features four sports halls equipped to meet all modern standards: a hall for martial arts and dance, a gymnastics hall, a hall for volleyball and basketball, and the "Macedonian Heroes" hall, which spans 1,500 square meters and has a seating capacity of 400. This hall is fitted with state-of-the-art sports equipment and is designed to accommodate a variety of sports.
Additionally, the Faculty houses four classrooms and one amphitheater, all equipped with audiovisual technology (computers, video projectors, overhead projectors, and internet access). These facilities enable theoretical instruction to be conducted in a highly professional and sophisticated manner.
Institute for Scientific Research in Sports
To ensure the more efficient execution of educational and research activities, a Biomechanics and Sports Laboratory operates within the Institute for Scientific Research in Sports, where a wide variety of subjects—including students, athletes, schoolchildren, and recreational enthusiasts—undergo testing.
Diagnostics in sports and physical activities encompass a broad range of field and laboratory tests and procedures, utilizing sophisticated equipment and state-of-the-art protocols aimed at:
- Assessment of motor abilities
- Assessment of functional abilities
- Assessment of psychological characteristics
- Assessment of morphological characteristics
- Assessment of sports talent
- Assessment of the level of sports (physical) fitness
- Monitoring the development of motor abilities
- Monitoring the development of sports technique
- Monitoring the effectiveness of the training process
- Assistance in selecting the most suitable sport or physical activities
- Assistance in planning and programming training (physical activities)
- Assistance in selecting talented athletes based on modern and scientifically validated indicators
- Assessment of nutritional status
- Consulting and educational services
Mission
Our mission is to educate these professionals, to develop the knowledge base underpinning their work, and to contribute to a society where physical activity, sport, and health hold a significant place.
Over the past five decades, we have made our contribution by training specialists in physical and health education and the sports sector. Through the development of undergraduate, master’s, and doctoral programs, we have created an academic pathway that enables students to evolve into skilled professionals and scientific researchers. This continuity allows us to pass on existing knowledge while preparing individuals who will deepen and expand upon it.
The value of such an education is recognized in the work that follows graduation: in the teacher who helps a student gain self-confidence and lasting habits of physical activity; in the coach who knows how to develop an athlete's potential while being mindful of their health and character; and in the researcher who asks a significant question and seeks an answer backed by evidence. That is precisely why the education we create carries a responsibility that extends far beyond the university walls.
Science is an essential part of this responsibility. Through the international scientific journal *Research in Physical Education, Sport and Health* (RPESH), established in 2012, the Faculty has created a platform for publishing and exchanging research in the fields of kinesiology, sport, and health. The international scientific conferences organized by the Faculty further connect researchers, educators, coaches, and other professionals, facilitating the exchange of knowledge and experience.
For us, scientific knowledge attains its full value when it helps us better understand the human being and advance professional practice-when it contributes to higher-quality instruction, more effective athletic preparation, and more responsible decision-making. That is why our mission bridges academic rigor with practical application: what we research and teach must benefit the people our profession serves.
We view our leadership as a commitment to setting standards, developing people, and creating opportunities for advancement.
